Çanakkale’de Çimento Tozlarının Bazı Bitkilere ve Topraklara Etkileri

    Endüstrileşme ile birlikte çevre kirliliği ülkemiz için önemli boyutlara ulaşmıştır. Özellikle, kurulan fabrikaların yer seçiminde meteorolojik olayların dikkate alınmaması çevredeki bitki, hayvan ve insan yaşamında önemli sorunlara yol açmakta ve atmosfere bırakılan atıklar hava, su ve toprak kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yapmaktadır (Vandergrift et al.,1971). Ayrıca bu atıklar atmosfer koşullarının etkisi ile geniş alanlara yayılmak suretiyle, çevrede bulunan bitkiler üzerinde birikerek normal gelişmelerine engel olmakta (Brandt and Rhoades, 1973; Cireli, 1975; Katırcıoğlu ve İren, 1988) ve floristik kompozisyonu etkilemektedir (Brandt and Rhoades, 1972). Diğer yandan endüstriyel baca kirleticileri topraktaki mikrobiyal türler ve onların etkinliklerinde de olumsuzluklara neden olmaktadır (Lux, 1974).

    Çimento fabrikalarından çıkan tozların çevredeki vejetasyona zararlı etkilerini ilk olarak Parish (1910) ve Pierce (1910) kaydetmiştir. Daha sonra, bu konuda Bohne (1963), Czaja (1966), Treshow (1970), Lerman (1972), Cireli (1975), Sheikh et al. (1976), Borka (1980), Voran (1984), İren ve Katırcıoğlu (1984) ve Muhammad and Muhammad (2001) gibi araştırmacılar çalışma yapmışlardır. Darley (1966), Lerman (1972), Bilaloğlu ve Yürekli (1982), Güven (1989), Katırcıoğlu ve İren (1988) çimento fabrikalarından çıkan tozların verdiği zararların mekanizmasını açıklamaya çalışmışlar, Pajenkamp (1961) da tozların gübre gibi etki yaparak dolaylı yoldan bitkiye yararlı olduğunu vurgulamıştır.

    İsmet UYSAL
    Nuray Mücellâ MÜFTÜOĞLU
    Tuncay DEMİRER
    Ersin KARABACAK
    Tülay TÜTENOCAKLI

    indirme linki